×

Προειδοποίηση

Αποτυχία φόρτωσης αρχείου XML


Κοινό τόπο αποτελεί πως η σύγχρονη Ελλάδα, παρουσιάζει ιδιαίτερα σύνθετη εθνολογική σύσταση, μιας και ως «σταυροδρόμι λαών και πολιτισμών», μέσα από τη μακραίωνη ιστορία της μπόρεσε άλλοτε να αφομοιώσει δημιουργικά και άλλοτε να απορρίψει σταδιακά. Οι πολυποίκιλες πολιτισμικές εκφάνσεις πολλών και διαφορετικών εθνοπολιτισμικών ομάδων, σε αέναη διαδραστική σχέση εμφανίζουν ακόμα και σήμερα στοιχεία αντιδανεισμού και επανεννοιοδότησης παλαιότερων τεχνικών και πρακτικών αυτοπροσδιορισμού. Τοιουτοτρόπως, αποδεχόμενοι την πάγια ανάγκη ατόμων και συλλογικών σωμάτων για ταυτοποίηση, η ετεροπροσδιοριστική επίδραση φαίνεται να επενεργεί καταλυτικά στη διαμόρφωση των πολυεπίπεδων σχέσεων κουλτούρας και υποκουλτούρας. Κοινό τόπο στην προσπάθεια αυτή, όλων των ετερόκλητων κοινοτήτων του ελλαδικού χώρου αποτελούν συνδυαστικά, αφενός οι πάγιες ανάγκες συσπείρωσης όλων των μελών της κάθε micro κοινότητας στα δομικά στοιχεία της τοπικής και αφετέρου σε αυτά της ενιαίας εθνικής ελληνικής ταυτότητας. Έτσι, μέσα στο πλαίσιο των αλλαγών που συντελέσθηκαν και συντελούνται σε παγκόσμια κλίμακα οι micro κοινότητες του ελλαδικού χώρου εξελίσσονται μεταλλασσόμενες ούτως ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες των μελών τους.

Οι κοινωνικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα, μολονότι συχνά προκαλούν λόγιες αντιδράσεις, επικεντρωμένες στην διασφάλιση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στη διάσωση των λαϊκών παραδόσεων, των ηθών και των εθίμων του τόπου, αποτελούν δείγμα υγιούς επανακεφαλαιοποίησης των επικρατουσών συνθηκών. Όλες οι πολιτισμικές εκφάνσεις, όντας παράλληλα τεχνικές έκφρασης, δήλωσης αλλά και αναδιαπραγμάτευσης της ατομικής και συλλογικής ταυτότητας των τελεστών, καταδεικνύουν πως τα στοιχεία νεωτερικότητας που σταδιακά εντάσσονται στις σύγχρονες πρακτικές δεν είναι σημάδια αποσύνθεσης του κοινωνικού ιστού. Αντιθέτως , υπογραμμίζουν την εξελικτική πορεία του κοινωνικού συνόλου, το οποίο δυναμικά και ευέλικτα προσαρμόζεται στις σύγχρονες επιταγές, ακριβώς όπως έπρατταν και οι πρόγονοί μας.

Κατά συνέπεια, νέες μορφές κοινωνικής οργάνωσης εμφανίζονται, νέοι χώροι κοινωνικής δραστηριότητας ιδρύονται, νέα κοινωνικά δρώμενα παρουσιάζονται. Ένα από τα σπουδαιότερα δείγματα καινοτόμου ευρηματικότητας των κοινωνικών σωμάτων που εμφανίζεται στον ελλαδικό χώρο από τα μέσα του 19ου αιώνα αποτελεί η σύσταση πολιτιστικών συλλόγων και σωματείων. Οι εν λόγω πολιτιστικοί οργανισμοί εντοπίζονται αρχικά στον αστικό χώρο και έχουν τοπικό (όπως το «Αναγνωστήριο Αγιάσου “Η Ανάπτυξις”» ή υπερτοπικό, ακόμα και πανελλαδικό/ εθνικό χαρακτήρα, όπως το Λύκειο των Ελληνίδων Βαθμιαία, η επιτυχής λειτουργία και η θετική αξιολόγηση του «εθνικού» έργου που επιτελείται μέσα στο πλαίσιο των προειρημένων, μη κερδοσκοπικών, αστικών οργανισμών οδηγεί στην υιοθέτηση των παραπάνω κοινωνικών σχημάτων και στον αγροτικό χώρο, με αποτέλεσμα την ίδρυση τοπικών «εκπολιτιστικών» ή «μορφωτικών» συλλόγων σε όλη την Ελλάδα. Έτσι, από την εποχή της Μεταπολίτευσης πολιτιστικοί φορείς που παράγουν ή αναπαράγουν πολιτισμό κάνουν την εμφάνισή τους σε όλες σχεδόν τις micro κοινότητες του ελλαδικού χώρου. Η συντριπτική πλειοψηφία των οργανισμών αυτών που αποτελούν πλέον νέους δυναμικούς χώρους κοινωνικής δραστηριότητας, καλύπτοντας έτσι τις ανάγκες των μελών τους, αποκτά από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και θεσμική υπόσταση.

Οι Σύλλογοι λοιπόν, ως νέα κύτταρα κοινωνικής δράσης, ιδρύονται από ένα σύνολο εθελοντών και μορφοποιούνται σύμφωνα με την πλειοψηφική έκφραση των αναγκών των μελών τους. Παρά τις ιδιαιτερότητες που αναντίρρητα συναντούμε στους πολιτιστικούς συλλόγους του ευρύτερου ελλαδικού χώρου, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε πως οι κύριες –αν όχι οι αποκλειστικές– ενέργειες και δράσεις τους επικεντρώνονται στη «διατήρηση της εθνικής και τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς» των μελών και στην πραγματοποίηση υλικών και άυλων έργων αναβάθμισης των micro κοινοτήτων. Οι παραπάνω ενέργειες, σχεδόν πάντα διαρθρώνονται γύρω από ένα λιγότερο ή περισσότερο περίπλοκο πλέγμα επιμορφωτικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων που συντελούν στην σύσταση ενδοσυλλογικών κανόνων συμπεριφοράς και μηχανισμών κοινωνικής δραστηριότητας. Οι συλλογικές δράσεις, επικεντρωμένες στις εθιμικές τελετουργίες των κύκλων της ζωής και του χρόνου, συμβάλλουν, σύμφωνα με τους τελεστές, αφενός στη δημιουργία νέου τύπου αντιστάσεων στη χαλάρωση των «παραδοσιακών» ηθών και εθίμων της αρχικής κοινότητας και αφετέρου στη δημιουργία νέων κοινωνικών γεγονότων, όπως οι χοροεσπερίδες, τα νέα έθιμα (π.χ. γιορτές τοπικών προϊόντων ή και επαγγελμάτων), και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις (π.χ. εκθέσεις, συναυλίες, κλπ.).

Έτσι, μέσα από τις εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες, οι πολιτιστικοί σύλλογοι μετατρέπονται σε χώρους έκφρασης και διαχείρισης της τοπικής συλλογικής ταυτότητας, η οποία εκφράζεται αβίαστα αναμορφωμένη, κανονικοποιώντας μάλιστα τις μεταλλάξεις που η ίδια συνθέτει. Προκειμένου μάλιστα να αναδείξουμε τους τρόπους με τους οποίους οι τοπικοί πολιτιστικοί οργανισμοί αποκτούν κορυφαία θέση στη σύνθετη ιεραρχία των φορέων διαχείρισης της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς θα θέλαμε να παρουσιάσουμε ως παραδειγματική περίπτωση ερμηνευτικής ανάλυσης την περίπτωση μίας εξέχουσας δυναμικής και ευέλικτης προσαρμογής κοινωνικών υποκειμένων στις σύγχρονες χωροχρονικά προσδιορισμένες συνθήκες.

Όπως είναι γνωστό, οι πολλαπλές, συχνά αντικρουόμενες ταυτότητες σε επίπεδο κοινωνικών υποκειμένων και συλλογικών σωμάτων, λειτουργούν συνθετικά, παρέχοντας τη δυνατότητα αέναης στοιχειοθετικής αναδιαπραγμάτευσης. Συνεπώς, θα μπορούσαμε να πούμε πως οι σύμφυτες εξαρτήσεις μεταξύ τοπικού και εθνικού διαρθρώνουν συστήματα «μηχανικής και οργανικής συνεκτικότητας» και καθορίζουν την αύτο- και έτερο-προσδιοριστική σχέση, όχι μόνο μεταξύ «ημών» και «ξένων» αλλά και μεταξύ «εαυτού» και «άλλου». Αυτή η θεμελιακή διαπίστωση δίνει νέα διάσταση στο περιεχόμενο και την εννοιοδότηση φαινομενικά αντιθετικών ζευγών όπως παραδοσιακό-σύγχρονο, λαϊκό-λόγιο, αστικό-αγροτικό.

Αποδεχόμενοι λοιπόν πως η ύπαρξη των συλλόγων σε παγκόσμια κλίμακα αποτελεί πολιτιστική και ιστορική συνάρτηση, θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε πως η ίδρυση και η λειτουργία τους είναι για τις κοινότητες του Ελλαδικού χώρου αυτοπροαίρετη επιλογή μέσα στο χωροχρονικά προσδιορισμένο πλαίσιο των εναλλακτικών προσανατολισμών καταξίωσης. Ως εκ τούτου, οι «παραδοσιακές» κοινωνίες του 21ου αιώνα, υιοθετώντας το επιτυχημένο σε επίπεδο οικονομικής, πολιτικής, και εθνικής καταξίωσης μοντέλο συλλογικής διαχείρισης της τοπικής «πολιτιστικής κληρονομιάς», διάβηκαν το κατώφλι του εκσυγχρονισμού ιδρύοντας πολιτιστικούς συλλόγους. Μέσω του θεσμικά αναγνωρισμένου πλαισίου αυτών, μπόρεσαν στο παρόν να αναμορφώσουν και να αξιοποιήσουν το παρελθόν.

 

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

Αρχείο με χρήσιμους

συνδέσμους σε φορείς 

της περιοχής μας και

της πολιτείας.

 

Περισσότερα

 

 

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Πρόεδρος : Μαίρη Τάκα

Βερδικούσια Ελασσόνας

400 05

(+30) 24920 81319

(+30) 24920 81319

info@verdikousia.gr

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER :

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

Δευ Τρι Τετ Πεμ Παρ Σαβ Κυρ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30